Erdwärme (Geothermie)

Transkript

1 Edä (Gohi) I f o k Nch u hi id s ä Us Ed bsiz i hiß K. Dshlb is zu bobch, dss di Tpu sig, j i is Edi ko. Ds is uch scho ch ig M fszusll: 120 M u d Whus hsch ds gz Jh üb i kos Tpu vo c Gd Clsius. Duch dis obflächh Gohi k i Hilf i Wäpup scho Wä fü d Hushl go d. Als Tifgohi bzich di Nuzug d Edä i Tif zisch 400 ud M. Ab i Tpu vo 90 Gd Clsius k do So zug d. Ds Pizip d Wäpup Ei Tägflüssigki id i di Tif zu Edäsod gli. Dis Flüssigki is ählich i i Fosschuzil, so dss si Wä bss spoi k. I d Tif i di Flüssigki di Wä d Ugbug gu uf ud sig d id ch ob. Do id si duch i Vdich zus gdück ud duch dis Duck sh och zusäzlich Wä. Ds füh dzu, dss di Flüssigki vdpf ud gsföig id, d si i idig Sidpuk h. Üb i Wäususch (ds is i Spil, di duch d Puffspich läuf) id di Wä uf ds Wss i Puffspich übg. Duch di bggb Wä is di Tägflüssigki u id flüssig ud fliß zuück ch u zu Edsod. Di go Wä k u i ds Hizugssys ds Huss igbch d: Ds Wss us d Puffspich läuf dik duch ds gz Hizsys ud id voh och uf di güsch Tpu igsll. Als s Tikss id ich ds Wss dik us d Puffspich go, sod i Fischssliug duchläuf d Spich ud id do ufgä. D di Wäpup ülich ich gz vo lli bi, buch si i ig Moo, d i So bib id. Vo- ud Nchil D Vo Edä is hzu udlich ud Gohi k gudsäzlich sdoubhägig guz d. Außd is di Edä ich vo Jhszi od vo Kli bhägig. Übschüssig Wä k gspich d, so is vo d usich Eicklug ds Edöl-Mks ubhägig, ud bschäk vfügb Egissouc d gscho. Alldigs uss bi Eibu i Wäpup iigs i bdk: Di CO2-Bilz is u d posiiv, zu Bib d Wäpup Ökoso vd. Ds i sh hoh Afgsivsiio, d di Gudussug sh u is. Außd läuf i Edä-Hizug u lgs. u s c h u l

2 Solso (Phoovolik) I f o k Di So sh ls Egiqull ubgz, ulfudlich ud koslos zu Vfügug. Aus d Solich kö So ud Wä go d. Fü di Giug vo Solso bfid sich uf d Dch ds Niolpk-Sihuss 27 Solodul. Phoovoliklg fü Solso Phoovoliklg dl di Soshlug ils Solzll i lkisch Egi u. Dfü id d foolkisch Effk guz. Dis bsg, dss Lich, ds uf i Mll ishl, duch di Shlugsgi Elko fisz, di d fi huschb. Lich fäll lso uf di Phoovolikzll, lch us idss zi Schich is Hlblis bsh. Dis Hlbli is i d is Fäll Siliziu, ds El, ds ch Susoff zihäufigs i d Edkus voko. Duch d Lichifll d Elko uf d Hlbli figsz ud s ko zu i Sofluss. D sd Glichso vo jd izl Solzll id i d d d Zll zusgfss ud i i Wchslich i Wchslso ugdl. Dis So k u is öfflich Soz igspis d, d dfü i Vgüug po Kilosud So häl. D So, d slbs buch, häl d bflls us d öfflich Soz. Vousszug fü d Bu i Phoovoliklg U di xil Egizugug i Phoovolik-Alg zu zil, sid i Dchusichug ch Süd ud i Nigug vo c. 30 fodlich. Abichug ch Ws od Os (bis x. 45 ) sid zulässig, vig d Eg b gigfügig. Außd soll di Fläch gzjähig ubsch si, ud soll i Aschluss ds öfflich Soz bsiz, u d poduzi So ispis zu kö. Es gib lldigs uch sog Isllg, di dis Aschluss ich böig. Vo- ud Nchil D di So i fü d Msch uschöpflich Egiqull dsll ud di Solgi soi fi zu Vfügug sh ud ichs kos, is dis i d göß Voil fü di Phoovolik. Di lg Lbsdu vo c. 20 bis 25 Jh is bflls i goß Voil i Phoovoliklg, zud is dis zu göß Til ugsfi ud vusch ch d Abigug ki i Kos. Außd häl fü zu vil poduzi So i Eispisvgüug. Auch bi gig Soishlug k di Phoovoliklg Lich i So udl. Ei Nchil d Phoovoliklg is, dss di Sopodukio vo Tgszi ud W bhägig is. Dduch is i Egispichvoichug fodlich. Außd is d Flächbdf vhälisäßig goß. Bch soll bflls, dss di Hsllug vo Phoovolikzll sh giufädig ud i bächlich Schdsoff-Eissio vbud is. u s c h u l

3 Solä (Solhi) I f o k Ws is Solhi? Solich dl sich bi Aufff uf Obfläch i Wä u. J dukl di goff Fläch, dso h Wä sh. Di Solhi ch sich dis Effk zu Nuz ud is soi i gu Möglichki, di Wä d So dik uzb zu ch. Scho i d Aik ud diss Vfh gd, d B- ud Hohlspigl gb s scho zu dis Zi. Hu gib s Solhilg, di zu i ds Buch- ud Tikss ä ud zu d uch di Hizug usüz. Wlch A vo Kollko gib s? U di Wä d So uzb zu ch, gib s vschid A vo Kollko. Bi Flchkollko bfid sich i i ägdä Ks hi i Schib us spzill Gls uf schz Blch kli Röhch, duch di i Tägflüssigki (i Absob) zikuli. Dis k duch di So uf hoh Tpu hiz d. Auch bi Vkuuöhkollko bfid sich dis Flüssigki i Glsöh, jdoch hb dis i Vkuu, s vo Wävlus schüz. Si bi is ffkiv, sid b uch u. Wi fukioi Vkuuöhkollko? Duch di Eishlug d So id di Tägflüssigki hiz ud ch u zu i Puffspich gli. Dis is i Wss gfüll ud duch d Wäususch (ds is i Spil, di duch d Puffspich läuf) id di Wä d Solhilg uf ds Wss i Puffspich übg ud k di gspich d. Diss Wss duchläuf u ds gs Hizsys ud uss voh u och uf di güsch Tpu igsll d. Als s Tikss id ülich ich ds Wss us d Puffspich go, sod i Fischssliug duchläuf d gs Spich, di dduch ufgä id. Soll ds Wss di güsch Tpu och ich ich hb, k i zusäzlich Wäpup dis och il höh. Wi vil So buch i? Bi voll Soschi k i d Röh duchus i Tpu vo 90 C sh, b uch bi gig Soishlug kö di Kollko scho zilich vil lis. Auch i Wi bi Miusgd k ufgud ds Vkuus Wä go d, vousgsz s schi di So. Tozd is dis Wäqull ülich sh vo d Shlugsisiä bhägig. Vo- ud Nchil i Solhilg D göß Voil is ülich, dss di So kosfi ud udlich zu Vfügug sh. Ei Solhilg äg dduch zu Kli- ud Ulschuz bi. Auch i Wi k Wä poduzi d, uch s duß kl is. Obohl di Afgskos sh hoch sid, blib di Wugskos gig. Alldigs is Solhi vo Tgszi ud W bhägig ud böig i Puffspich, u übschüssig Wä zu spich. u s c h u l

4 I f o k Wsskf Wsskf - füh ud hu Di Nuzug ds Wsss h i lg Tdiio. Scho i l Ägyp ud i öisch Rich ud di Wsskf ls Aib fü Abisschi i Gidühl guz. I Mill ud Wssühl i uopäisch Ru fü Säg- od/ud Ppik igsz. Si Ed ds 19. Jhhuds id di Wsskf zu Sozugug guz. I Duschld si lg Zi di bduds giv Egiqull. Si 2004 id hizuld lldigs h So us Wid ls us Wsskf go. Hu is di Wsskf i usgif Tchologi ud li ch d diioll Biossuzug di is guz ub Egiqull. Si sh ud u di Uh zu Vfügug ud k uch ls Egispich guz d. I Jh 2007 zug Wsskflg 20,1 Millid Kilosud So. Ds spich i Ail vo 3,5% gs dusch Sovbuch. Wsskfk Di Gudlg fü di Wsskfuzug is d ülich Wsskisluf i d Fko Vdusug, Nidschlg ud Wssbluf. D üb di Flüss bflißd Til d Nidschläg id zu Egigiug guz. Di Egi i Wsssöug k Abi vich. Dis id i Wsskfk guz. Do id Flussss gsu ud duch ds Mschihus gli. Duch di Bgugsgi ds Wsss id i Tubi gkubl. Ei Go dl di chisch Egi d Tubi i So u. Auf d Rücksi ds Mschihuss fliß ds Wss id ls Fluss zus. Ughugsgäss od i Fischpp öglich Fisch ds Pssi ds Whs. I Wsskfk d hoh lkisch Wikugsgd vo üb 90 % ich. Di zug Sog häg i s Lii vo d Mg ds flißd Wsss ud d Höhdiffz b. J ch Voluso ud Fllhöh ko uschidlich Tubi zu Eisz. Is di Fllhöh zu gig, is d Bu is Wsskfks jdoch ich sivoll. Msgi Wähd di Nuzug d Wsskf Flüss i sh lg Gschich h, is di Egigiug us d M dgg i sh u Eicklug. Di Söug, di i M voko, kö uf uschidlich Wis guz d. Es gib goß Mssöug, i d Golfso, di Söug vo Ebb ud Flu ud di Söug izl Wll. Fü jd dis Söugs sid spzill Kfk i Eisz, z.b. Wllkfk, Gzikfk od Söugskfk. Zuzi id dis Fo d Egigiug jdoch och pob. Fü di Zukuf is lldigs d Bu vo Wll-, Gzi- ud Söugskfk li gpl. Vo- ud Nchil D hoh Wikugsgd i Wsskflg ud di lg Lbsdu i d ifch ud bäh Tchologi spch iduig fü di Nuzug d Wsskf, u ülich Rssouc zu scho ud ki Abgs zu zug. Obohl zu Bgi hoh Ivsiioskos fll, sid di Bibskos jdoch sh idig, d di Efodiss Wug ud Bdiug gig sid. Nchilig is lldigs, dss duch Wsskfk dsisch Eigiff i di Nu vollzog d, sodss zu Bispil ökologisch voll Lbsäu übsu ud di zsö d od Wdfisch ich h i ih Lichgbi glg kö. u s c h u l

5 I f o k Widgi Wi sh Wid? Soshl ä di Ed ud di bodh Luf. Dbi sh giol goß Tpu- ud Duckuschid i d Aosphä. Eä Luf sig uf (Hochduckgbi) ud sik üb kühl Gbi id b (Tifduckgbi). J göß ds Lufduckgfäll zisch dis Gbi is, dso säk is d Wid. Nülich hb uch och di Glädobfläch ud di Edoio Eifluss uf di Widsäk ud -ichug. Di Widgschidigki id ußd hblich duch Hidiss i Gbäud hbgsz ud i bi Übsö vo Glädkupp od Bg dulich zu. Di Nuzug ds Wids ls Aibsgi h i lg Tdiio. Widühl ud zu Mhl vo Gid od ls Säg- ud Ölühl igsz. Mod Widgilg gi So us d Kf ds Wids. Si uz d Aufib, d d Wid bi Vobisö d Rooblä zug. Widkf i Duschld Di Sozugug us Widgi h ihlb ig Jh sk zugo. Di i Duschld islli Widgilg poduzi Millid Kilosud So. Di dck di Widgi hu 6,4 % ds gs Sovbuchs ud lif dh d göß Big zu Sozugug us Eub Egi i Duschld. Ds Pozil d Widgi is jdoch och ich usgschöpf. Ds so g Rpoig, lso d Aususch vo äl duch od ud lisugsfähig Alg, ud di Widgiuzug uf d M bi i Pspkiv fü di Zukuf. Widkflg Ld (Osho) U So zu gi, id di Bgugsgi ds Wids vo d Rooblä d Alg i i Dhbgug ugdl, di i Go i I d Godl ib - ählich i bi i Fhddyo. Ausschlggbd fü d Eg sid di Bu d Rooblä soi di Widgschidigki. Bi i Vdopplug d Widgschidigki k sich di Lisug d Alg sog vchfch. Widgi uf S (Offsho) Mi Offsho-Widgi bzich di Sozugug us Widkf uf d M. I Nod- ud Oss sh bis Offsho-Widpks i d Gäss Däks, Goßbiis, Schds ud d Nidld. Si sid duch Skbl i d Soz vbud. Di übduchschilich Widgschidigki uf S öglich goß Egipozil. Bislg dh sich hizuld zi Eizllg i Wss, i i d Esüdug ud i vo Rosock. Bid Alg sh i Ufäh ud di dzu, Efhug zu sl, di i d Bu göß Widpks uf d M ifliß. Alph Vus hiß ds s göß Offsho-Pojk, i dss Bu i So 2008 bgo ud. Vo- ud Nchil d Widgi... Wid is i Rohsoff, d s i gb id ud Widgi zich sich duch i gu CO2-Bilz us, d ki Eissio fll. Außd füh si lgfisig zu i gsig gipoliisch Ubhägigki ud schff u Abispläz, z.b. bi d Plug, Hsllug od Wug vo Widkflg. Widgi h ich u Voil, sod uch iig Nchil, d Wid usig is ud sich u liv schlch klkuli läss. Außd läss sich ich spich, sod uss dik i lkisch So ugdl d. Dshlb üss dzi i och zusäzlich Egiqull vohd si, ud di Widgi k ich duhf ud kos d kopl Egibdf i Rgio bdck. Fü iig Msch bdu d Bu vo Widkflg uch di Biächigug ds Ldschfsbilds. I d Rlio zu d Voil d Widgi, is dis Nchil jdoch hihb, vo ll d, di Plug zuküfig Widpks vsäk i Richug Offsho-Widpks gh. u s c h u l